Khoảng cách giới trong công nghệ số dưới bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0
Nhóm nghiên cứu đề tài chụp ảnh lưu niệm cùng các thành viên hội đồng nghiệm thu Đề tài được đồng chủ nhiệm bởi TS. Phan Thị Thu Hà và TS. Nguyễn Đức Toàn. TS. Trần Lan Phương, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam là Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu cùng các thành viên hội đồng.
Báo cáo kết quả nghiên cứu nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ năm 2024: “Khoảng cách giới trong công nghệ số dưới bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0“ nêu rõ: Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn thế giới, khoảng cách giới trong công nghệ số không chỉ là một vấn đề xã hội mà còn là rào cản lớn đối với sự phát triển bền vững. Đó là lý do Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến sự khác biệt giữa nam và nữ trong việc tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng các lợi ích từ công nghệ số tại Việt Nam.
Nghiên cứu chỉ ra rằng, phụ nữ vẫn gặp nhiều hạn chế trong việc tiếp cận công nghệ số, đặc biệt ở các vùng nông thôn, miền núi. Chẳng hạn, tỷ lệ phụ nữ sở hữu điện thoại thông minh thấp hơn 26% so với nam giới, và chỉ 57% phụ nữ có khả năng truy cập internet, thấp hơn nam giới 5%. Các yếu tố văn hóa, kinh tế và nhận thức xã hội là những rào cản chính dẫn đến tình trạng này.
Dựa trên các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, nhóm nghiên cứu đã: Phân tích thực trạng, xc định rõ sự khác biệt giới trong việc tiếp cận công nghệ số, đặc biệt trong ba lĩnh vực: tiếp cận, sử dụng và hưởng lợi; Xây dựng mô hình dự báo, đề xuất các biến số ảnh hưởng đến khoảng cách giới trong công nghệ số; Đưa ra khuyến nghị bao gồm tăng cường giáo dục kỹ năng số cho phụ nữ, thúc đẩy chính sách bình đẳng giới trong lĩnh vực công nghệ, và khuyến khích doanh nghiệp tạo cơ hội cho lao động nữ trong ngành công nghệ thông tin.
Các giải pháp đề tài đưa ra không chỉ hướng đến thu hẹp khoảng cách giới mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số toàn diện tại Việt Nam.
Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu đề tài - TS. Trần Lan Phương đánh giá cao tính mới mẻ và ứng dụng thực tiễn của đề tài; Đồng thời nhấn mạnh, kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần nâng cao nhận thức xã hội về bình đẳng giới trong công nghệ số, mà còn cung cấp cơ sở khoa học để Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tham mưu, đề xuất các chính sách hỗ trợ phụ nữ trong thời đại số.
Kết quả, Hội đồng nghiệm thu đánh giá đề tài đạt loại Khá, đồng thời đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp tục phát triển các nội dung đã trình bày để mở rộng phạm vi ứng dụng, đặc biệt trong việc xây dựng các chương trình đào tạo kỹ năng số dành riêng cho phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa.
