Hiệu quả của NQ số 01- NQ/LTTW về "Quản lý, giáo dục con em trong gia đình không phạm tội và tệ nạn xã hội
Trong những năm qua, cùng với sự phát triển của nhiều thành phần kinh tế trong cơ chế thị trường, xu thế hội nhập với thế giới đã và đang mở ra nhiều cơ hội phát triển của đất nước. Song, mặt trái của những tác động đó làm thay đổi cơ cấu gia đình, khuôn mẫu gia đình truyền thống bị thu hẹp, xu thế gia đình hạt nhân tăng lên, gia đình không còn là “ lá chắn an toàn” cho mỗi thành viên trước những sóng gió cuộc sống, bên cạnh đó mặt trái của cơ chế thị trường, hội nhập quốc tế, sự buông lỏng quản lý, giáo dục của gia đình, sự đua đòi của một số con em, ý thức chấp hành pháp luật, hiểu biết về pháp luật còn hạn chế… Điều đó dẫn đến sự phát sinh tội phạm và tệ nạn ngay từ gia đình, đặc biệt là sự gia tăng tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên cả về tính chất phức tạp lẫn hành vi của các loại tội phạm và tệ nạn xã hội. Tệ nạn này đe doạ trực tiếp đến sự phát triển lành mạnh của các thế hệ tương lai đất nước, gây sự bức xúc cho các bậc làm cha làm mẹ và toàn xã hội và đặt ra nhiều khó khăn cho công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội nói chung cũng như công tác quản lý, giáo dục thanh thiếu niên nói riêng.
Ngày
Nghị quyết liên tịch 01 ra đời đã được các cấp uỷ Đảng, Chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tạo điều kiện nhiều mặt, coi đây là nội dung hoạt động thường xuyên, gắn với nhiệm vụ kinh tế, chính trị của địa phương. Các ban, ngành đoàn thể cũng tiếp nhận Nghị quyết liên tịch 01 với sự quan tâm và chia sẻ trách nhiệm. Bên cạnh đó, đông đảo tầng lớp nhân dân, nhất là hội viên phụ nữ và các gia đình đã tích cực tham gia thực hiện với nhiều hình thức, biện pháp và cách làm sáng tạo, từ đó tạo ra nhiều mô hình tốt, đạt kết quả thiết thực.
Trong 5 năm thực hiện, Nghị quyết liên tịch 01 đã được triển khai rộng khắp từ Trung ương đến xã, phường, làng bản, khóm, ấp... và đã mang lại nhiều kết quả tích cực.Năm 2004 Ban chỉ đạo Trung ương đã tổ chứcHội thảo khoa học về cơ sở lý luận và thực tiễn trong quá trình giáo dục con em trong gia đình không phạm tội và tệ nạn xã hội, năm 2005 tổ chức Hội nghị sơ kết giai đoạn 1,năm 2006 tổ chức Liên hoan phim truyền hình toàn quốc về thực hiện Nghị quyết liên tịch 01, năm 2007 mở Hội nghị gặp mặt giao lưu điển hình tiên tiến thực hiện Nghị quyết liên tịch 01.
Quá trình thực hiện Nghị quyết liên tịch 01, Công an, Hội phụ nữ đã gắn việc thực hiện nội dung Nghị quyết với hoạt động tuyên truyền thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các chủ trương công tác lớn của Chính phủ về lĩnh vực phòng chống tội phạm và quản lý Nhà nước về trật tự xã hội như: Nghị quyết 09/CP, Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm, Chương trình hành động phòng chống ma túy giai đoạn 2001 - 2005, Chương trình mục tiêu Quốc gia phòng chống ma túy giai đoạn 2006 - 2010, Chương trình hành động phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em giai đoạn 2004 - 2010, các nghị định của Chính phủ về các giải pháp kiềm chế làm giảm tai nạn giao thông... các nghị quyết, chỉ thị của Bộ Công an về công tác an ninh trật tự; các nghị quyết, chương trình công tác của Trung ương Hội LHPN Việt Nam... Thông qua việc thực hiện Nghị quyết liên tịch số 01, phụ nữ cả nước đã có sự gắn kết giữa phong trào giữ gìn trật tự an toàn xã hội với phong trào thi đua “Phụ nữ tích cực học tập, lao động, sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc” và các nhiệm vụ trọng tâm của Hội LHPN Việt Nam; gắn việc vận động toàn dân tham gia quản lý, giáo dục, cảm hoá người lầm lỗi tại cộng đồng dân cư, cùng với cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở.
Công tác tuyên truyền vận động, giáo dục hội viên phụ nữ, các gia đình được tổ chức với nhiều hình thức đa dạng, phong phú như mít tinh, hội thảo, toạ đàm, hội thi, giao lưu VHVN, sinh hoạt câu lạc bộ, sinh hoạt Hội.... Qua đó đã huy động sự tham gia đông đảo của các cấp, các ngành, nhiều nhà khoa học, tổ chức xã hội có tâm huyết vào việc thực hiện nội dung Nghị quyết liên tịch số 01. ở những nơi có đông đồng bào tôn giáo, vùng sâu, vùng xa, công an và phụ nữ các cấp đã chú trọng công tác phối hợp với Mặt trận, Hội Cựu chiến binh, vận động người phụ trách tôn giáo, già làng, trưởng bản, những người có uy tín trong xã hội, dòng họ tổ chức tuyên truyền trong giáo dân, bà con dân tộc ít người, nhân dân... Hội LHPNvà Công an các cấp, nhất là cơ sở đã phát động cán bộ, hội viên phụ nữ và các gia đình đăng ký thi đua thực hiện Nghị quyết liên tịch 01 với phương châm củng cố môi trường gia đình làm cơ sở bền vững cho hoạt động giáo dục con em, phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội. Theo số liệu ban đầu, 5 năm qua đã có 12.306.589 hội viên phụ nữ, học sinh, sinh viên và người dân được phổ biến, giáo dục, tuyên truyền về Nghị quyết liên tịch 01; có 6.335.860 gia đình, cán bộ, hội viên, học sinh đăng ký thực hiện các nội dung của Nghị quyết.
Ban chỉ đạo liên ngành thực hiện Nghị quyết liên tịch 01 các cấp đã tập trung chỉ đạo Hội Phụ nữ cơ sở nâng cao tình thần tự giác, tích cực, chủ động phối hợp với lực lượng công an phát hiện, tố giác các vụ phạm pháp trên địa bàn, cung cấp các nguồn tin về tội phạm. Theo báo cáo bước đầu của các tỉnh, trong 5 năm qua, phụ nữ đã phối hợp cung cấp hàng trăm nghìn nguồn tin nghi vấn về tội phạm; trong đó có nhiều nguồn tin có giá trị giúp Công an kịp thời phát hiện hàng nghìn vụ phạm tội, truy bắt đối tượng truy nã và tội phạm. Công tác cảm hoá, giáo dục đối tượng phạm tội và tệ nạn xã hội, giúp họ tái hoà nhập cộng đồng được phụ nữ và Công an đặc biệt chú ý thực hiện nhằm góp phần hạn chế và ngăn chặn nguyên nhân làm phát sinh và các loại tội phạm. Hội LHPN các tỉnh, thành phố đã phối hợp với các ngành liên quan giúp đỡ, cảm hoá hàng chục nghìn đối tượng ma tuý, mại dâm, phạm tội, trẻ em mắc tệ nạn xã hội, thuyết phục nhiều học sinh bỏ học quay lại trường. Hội phụ nữ các cấp đã giúp phụ nữ nghèo, phụ nữ hoàn lương hoà nhập cộng đồng, vay hàng trăm triệu đồng tiền vốn để vươn lên xoá đói, giảm nghèo, góp phần hạn chế sự gia tăng tội phạm và tệ nạn xã hội. Điều đáng ghi nhận là hoạt động của hội đã thu hút được số đối tượng là nam giới từng có quá khứ hư hỏng tham gia. Nhiều chi hội, tổ phụ nữ đã được củng cố và duy trì sinh hoạt thường xuyên thông qua việc vận động chị em tham gia vào các câu lạc bộ “Gia đình hạnh phúc”, “Phụ nữ không có người thân vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội” và những mô hình tiêu biểu đạt hiệu quả tích cực trong thực tế như “Phòng chống ma tuý từ gia đình”, “Tổ phụ nữ không có hội viên, chồng, con nghiện ma tuý, vi phạm pháp luật”, “Tổ phụ nữ vận động chồng con, người thân đi cai nghiện và không tái nghiện", "Tổ phụ nữ giúp đỡ phụ nữ sau cải tạo tái hoà nhập cộng đồng", “Dòng họ bình yên”, “Phòng chống tệ nạn xã hội từ gia đình”, “Gia đình không có người thân phạm tội và mắc tệ nạn xã hội”, “Cha mẹ phòng chống lạm dụng ma tuý và quản lý trẻ em hư”...
Những kết quả bước đầu đạt được trong thực hiện Nghị quyết 01 là rất đáng trân trọng. Đó là tấm lòng của những người bà, người mẹ, người chị không quản ngày đêm khó khăn vất vả quan tâm, chăm lo, giáo dục con cái; là nhiệt huyết, trách nhiệm, tình cảm của mỗi cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân đang từng ngày từng giờ đối mặt với những gian nan, nguy hiểm trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, giáo dục thanh thiếu niên lầm lỡ, giữ gìn bình yên cuộc sống. Đây là điều rất đáng khích lệ trong tình hình xã hội và cuộc sống còn phức tạp, khó khăn như hiện nay. Điều đó chứng minh sự ra đời của Nghị quyết liên tịch 01 là một chủ trương đúng đắn, kịp thời và cần thiết của Bộ Công an và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nhằm phát huy sức mạnh chủ đạo của lực lượng công an, động viên vai trò to lớn của người phụ nữ trong gia đình để phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội.
Xã hội càng văn minh, cuộc sống càng ổn định thì gia đình càng phải trở thành tế bào vững chắc của mỗi công dân, đồng thời là địa hạt quan trọng, bền vững cho sự hình thành và phát triển các tiềm năng của xã hội tiến bộ. Sinh thời Hồ Chủ tịch từng dạy “Gia đình là hạt nhân của xã hội", "Xã hội tốt thì gia đình mới tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt”. Với người dân Việt Nam, gia đình không chỉ là tổ ấm yêu thương, che chở và nuôi dưỡng mỗi tâm hồn mà gia đình còn là trường học đầu đời của mỗi người, giúp tạo nên nền tảng văn hoá, kiến thức của từng công dân. Vì thế gia đình có vai trò quan trọng, tích cực trong việc quản lý, giáo dục con emkhông phạm tội và tệ nạn xã hội. Hiện nay, trước tình hình tội phạm và tệ nạn xã hội còn diễn biến phức tạp, nhất là tội phạm ở lứa tuổi thanh thiếu niên chiếm tỷ lệ cao; tình trạng thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên bỏ học, bỏ nhà đi qua đêm vẫn thường xuyên xảy ra, bạo lực gia đình có xu hướng gia tăng và ngày càng nghiêm trọng, khiến cho các giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam bị tác động. Đặc biệt, nạn buôn bán phụ nữ và trẻ em ở Việt Nam đã và đang trở thành vấn đề nóng bỏng, nhức nhối, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh trật tự của Tổ quốc và là mối quan tâm, lo lắng của mỗi gia đình. Chính vì vây, trận tuyến đấu tranh phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội còn nhiều cam go và khó khăn phía trước, đòi hỏi lực lượng Công an và phụ nữ các cấp cần chủ động cùng với gia đình, nhà trường, cộng đồng xã hội nỗ lực hơn nữa, cùng đồng sức, đồng lòng, chung tay đẩy lùi tệ nạn xã hội và tội phạm. Chúng tatiếp tục“Xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc” thực sự là tổ ấm của mỗi người, là tế bào lành mạnh của xã hội, là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người, bảo tồn và phát huy văn hoá, truyền thống tốt đẹp, tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Đồng thời đổi mới nội dung, hình thức Nghị quyết cho phù hợp phát triển đất nước hiện nay.
