Ca Trù và Quan họ Bắc Ninh được UNESCO chọn vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại
Năm nay, trong lần xét chọn đầu tiên của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, Việt Nam đã quyết định đệ trình UNESCO Quan họ và danh sách Di sản đại diện của nhân loại và Ca trù vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp.
Theo bà Nguyễn Minh Lý, Cục Phó Cục Di sản văn hóa, Bộ VH-TT&DL, năm 2009, có tới 111 hồ sơ của 34 quốc gia là ứng viên của danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Qua 3 vòng thẩm định khoa học nghiêm ngặt, ngày 30-9, Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể đã công bố 76 di sản được ghi nhận là Di sản văn hóa đại diện của nhân loại và chiều nay 1-10, Ủy ban đã công bố 12 di sản văn hóa của nhân loại cần được bảo vệ khẩn cấp.
Việc thẩm định công nhận di sản văn hóa phi vật thể được tiến hành rất khắt khe. Mỗi hồ sơ có một tổ chức chuyên môn phi chính phủ và chuyên gia đánh giá độc lập được UNESCO mời thẩm định và phản biện kín.
Hồ sơ Ca Trù của Việt Nam nhận được báo cáo đánh giá từ Hội đồng Âm nhạc quốc tế, do bà Gisa Janichen và ông Barley Norton, chuyên gia độc lập người Anh, nghiên cứu, đánh giá. Họ đã từng đến Việt
Quan họ Bắc Ninh được Hội đồng chuyên môn của UNESCO đánh giá cao về giá trị văn hóa đặc biệt về tập quán xã hội, nghệ thuật trình diễn, kỹ thuật hát, phong cách ứng xử văn hóa, bài bản, ngôn từ và cả về trang phục. Hồ sơ đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để Quan họ Bắc Ninh trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Như vậy là, sau 4 năm, kể từ khi Chính phủ cho quyết định sẽ đệ trình UNESCO công nhận Quan họ và Ca trù (khi đó còn danh hiệu là Kiệt tác) là di sản văn hóa phi vật thể, thì nay điều mong đợi đã trở thành hiện thực.
Cũng theo bà Lý, đợt sắp tới (2010-2011) Việt Nam sẽ gửi hồ sơ đề cử Hội Gióng vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Hát Xoan vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại cần được bảo vệ khẩn cấp.
Nâng cao trách nhiệm bảo vệ di sản
Từ Bắc Ninh, sáng 1-10, nghệ nhân, NSƯT Tạ Thị Hình, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Quan họ của thành phố cũng không nén nổi xúc động khi nghe tin dân ca quan họ Bắc Ninh đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Bà Hình thổ lộ: “Mặc dù tôi luôn tin tưởng về sự thành công của quan họ, song đây thực sự là niềm vui lớn với không chỉ người dân Bắc Ninh mà là niềm tự hào của người Việt
Từ Abu Dhabi ông Nguyễn Đăng Túc, Giám đốc Sở VH-TT-DL tỉnh Bắc Ninh cũng gọi điện, chia sẻ niềm vui, niềm tự hào với người ở nhà. Ông Túc khẳng định các lễ hội lớn trong vùng quan họ đầu xuân 2010 sắp tới sẽ không chỉ chú trọng tới quy mô mà còn đặc biệt quan tâm tới chiều sâu để người dân hiểu, ý thức được về vấn đề di sản và quan tâm nhiều hơn đến việc bảo tồn, phát huy di sản.
Ông Nguyễn Đăng Túc khẳng định, cùng với việc được công nhận là Di sản thế giới thì trách nhiệm đối với di sản cũng được đẩy lên cao hơn một bước nữa.
Với chức trách của người quản lý, ông Túc cho biết những việc cần làm ngay sẽ là tuyên truyền đến cộng đồng, chính quyền nhằm nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy giá trị di sản; đẩy mạnh việc khai thác các thế hệ nghệ nhân để truyền lại vốn liếng cho thế hệ sau, nhất là thanh thiếu niên, học sinh. Đồng thời tiếp tục khảo cứu, sưu tầm, nghiên cứu quan họ truyền thống, khai thác, bảo tồn những nét đặc sắc của văn hóa quan họ, văn hóa Bắc Ninh như lễ hội, sinh hoạt quan họ... Đặc biệt nâng cao chất lượng hội thi hát quan họ đầu năm nhằm quy tụ được đông đảo người tham dự với nhiều giọng hát hay hơn, động viên phong trào và các CLB cơ sở…
