Phương thức nắm bắt dư luận xã hội của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam: Thực trạng và giải pháp
Ảnh minh hoạ (Báo Lâm Đồng điện tử) 1. Đặt vấn đề
Dư luận xã hội (DLXH) là một trong những phương thức thể hiện tâm tư, ý chí và nguyện vọng của nhân dân; do đó, DLXH có thể tác động mạnh mẽ đến sự ổn định về chính trị, kinh tế, xã hội, đến việc lãnh đạo và quản lý xã hội. Dư luận tích cực sẽ tiếp thêm sức mạnh tinh thần, tạo sự thống nhất trong thể chế chính trị và sự đồng thuận trong xã hội. Ngược lại, dư luận tiêu cực có thể làm xói mòn niềm tin của nhân dân, gây nên sự phân rã trong xã hội.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức coi trọng ý kiến của quần chúng nhân dân và DLXH trong công tác lãnh đạo, quản lý xã hội, đất nước. Người đã đề ra chủ trương định hướng DLXH là tuyên truyền, vận động để mọi người dân đều hiểu, đều giác ngộ, tin tưởng và đoàn kết đứng lên làm cách mạng giành độc lập, tự do cho dân tộc. Trên tinh thần đó, công tác nắm bắt DLXH là một trong những nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng trong công tác tư tưởng của Đảng, góp phần quan trọng phục vụ công tác lãnh đạo của Đảng và nhiệm vụ công tác Tuyên giáo. Đảng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo khẳng định tầm quan trọng của công tác nghiên cứu, điều tra, nắm bắt DLXH. Năm 2009, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Thông báo số 274-TB/TW ngày 29/9/2009 về “Đề án tăng cường năng lực điều tra xã hội học, nắm bắt DLXH” đã nêu rõ quan điểm “Nắm bắt DLXH là nhiệm vụ quan trọng và rất cần thiết để các cơ quan lãnh đạo Đảng, Nhà nước nắm được tình hình tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân, có căn cứ khoa học để ban hành chỉ thị, nghị quyết, cơ chế, chính sách”; Kết luận số 100-KL/TW ngày 18/8/2014 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác điều tra, nắm bắt, nghiên cứu DLXH” đã chỉ ra: “Các cấp ủy Đảng và chính quyền cần nhận thức đầy đủ về vai trò, tầm quan trọng của công tác điều tra, nắm bắt, nghiên cứu DLXH, xác định đây là nhiệm vụ quan trọng của cả hệ thống chính trị”. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh “Chú trọng nắm bắt, định hướng DLXH, bảo đảm thống nhất tư tưởng trong Đảng, đồng thuận cao trong xã hội” và Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIII đã đặt ra yêu cầu “Nâng cao chất lượng công tác DLXH và đánh giá sự hài lòng của người dân; chủ động dự báo tình hình, xử lý kịp thời thông tin, định hướng DLXH”.
Là tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các tầng lớp phụ nữ, Hội LHPN Việt Nam luôn thực hiện công tác nắm bắt, tập hợp ý kiến, kiến nghị và phản ánh tình hình tư tưởng, DLXH của các tầng lớp phụ nữ. Từ đó kịp thời tham mưu, đề xuất và tham gia cùng cấp ủy, chính quyền và các ban, ngành, đoàn thể giải quyết các vấn đề liên quan đến phụ nữ nhằm chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ, góp phần tích cực trong ổn định tư tưởng xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Thời gian qua, Hội LHPN Việt Nam đã quan tâm chỉ đạo thực hiện công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, DLXH trong hội viên, phụ nữ (HVPN) và xác định là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống Hội từ Trung ương tới cơ sở. Tại các địa phương, đơn vị, Hội Phụ nữ các cấp đã quan tâm nắm bắt và phản ánh kịp thời những tâm tư, nguyện vọng của HVPN và tham mưu, đề xuất với các cơ quan chức năng giải quyết những kiến nghị, những vấn đề bức xúc của phụ nữ, qua đó góp phần tích cực trong ổn định DLXH, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin (CNTT), sự gia tăng tính phức tạp của dư luận trong bối cảnh hiện nay cũng đặt ra yêu cầu mới đối với công tác nắm DLXH nói chung và của Hội Phụ nữ nói riêng, đòi hỏi cần có phương thức nắm bắt phù hợp, kịp thời tư tưởng, nhận thức, mối quan tâm, nguyện vọng… của người dân trước các hiện tượng, vấn đề xã hội để định hướng dư luận, nhằm hóa giải những xung đột xã hội, khủng hoảng thông tin, tạo sự đồng thuận xã hội.
Bài viết “Phương thức nắm bắt DLXH của Hội LHPN Việt Nam - Thực trạng và giải pháp” nhằm giới thiệu kết quả nghiên cứu đề tài khoa học cấp bộ với mong muốn đánh giá thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng tới công tác nắm bắt DLXH trong HVPN, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp và định hướng nâng cao phương thức nắm bắt DLXH trong hệ thống Hội LHPN Việt Nam thời gian tới. Bài viết đã dựa trên kết quả khảo sát định lượng trực tuyến 325 cán bộ Hội các cấp phụ trách công tác tuyên giáo, nắm bắt DLXH tại các tỉnh, thành và 274 HVPN trên toàn quốc được chọn theo phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên; 24 trường hợp phỏng vấn sâu là lãnh đạo/cán bộ ban, ngành, đoàn thể phụ trách công tác tuyên giáo, DLXH tại địa phương; kết hợp tham vấn chuyên gia, phân tích tài liệu và quan sát thông qua một số chuyến đi thực tiễn hoạt động tại cơ sở, sinh hoạt Hội.
2. Thực trạng phương thức nắm bắt DLXH của Hội LHPN Việt Nam hiện nay và những yếu tố ảnh hưởng
2.1. Thực trạng phương thức nắm bắt DLXH của Hội LHPN Việt Nam hiện nay
Về tổ chức bộ máy DLXH ở các cấp: Tại cấp TW, nhiệm vụ nắm bắt DLXH được giao Ban Tuyên giáo làm đầu mối tham mưu. Công tác giao ban nắm tình hình tư tưởng và DLXH được chỉ đạo thực hiện nghiêm túc trong hệ thống Hội và là nhiệm vụ thường xuyên của các cấp ủy trong nhiều năm qua. Từ năm 2022, Ban Tuyên giáo TW Hội tổ chức giao ban công tác tuyên giáo hàng quý tạo diễn đàn trao đổi, kết nối, cung cấp thông tin nhanh cho đội ngũ tuyên giáo cấp tỉnh, thành. Bên cạnh đó, TW Hội đã thành lập tổ Tư vấn pháp luật và tâm lý hỗ trợ Hội LHPN trong bảo vệ phụ nữ và trẻ em. Các ban, đơn vị của TW Hội phối hợp thực hiện hoạt động và lên tiếng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và chính đáng của phụ nữ. Các đơn vị truyền thông của các cấp Hội (Báo Phụ nữ Việt Nam, cổng Thông tin điện tử…) tham gia hiệu quả vào việc phát hiện, phản ánh tình hình DLXH trong cán bộ, HVPN và nhân dân, lên tiếng kiến nghị giải quyết các vụ việc xâm hại phụ nữ, trẻ em.
Tại cấp tỉnh, nhiệm vụ nắm bắt tình hình DLXH được giao cho Ban hoặc bộ phận Tuyên giáo, Luật pháp - Chính sách đầu mối triển khai thực hiện, tùy vào cơ cấu tổ chức của tổ chức Hội tại cấp tỉnh, thành. Đây cũng là nhiệm vụ thường xuyên của Hội Phụ nữ cấp huyện/thị, xã/phường tại cơ sở. Nhìn chung, tổ chức Hội đã quan tâm, triển khai hiệu quả hoạt động; tổ chức nắm bắt, bám sát cơ sở để theo dõi thu thập thông tin, báo cáo kịp thời cho cấp ủy, chính quyền các cấp từ đó có chỉ đạo, giải pháp giải quyết các vấn đề phát sinh tại địa phương. Qua mỗi nhiệm kỳ Đại hội, đội ngũ báo cáo viên cấp TW tiếp tục được rà soát, kiện toàn. Hiện nay, đội ngũ báo cáo viên cấp TW có 104 người; đội ngũ báo cáo viên, cộng tác viên dư luận các cấp tại địa phương do Ban thường vụ các tỉnh, thành thường xuyên kiện toàn.
Việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ báo cáo viên được thực hiện thông qua các lớp đào tạo, bồi dưỡng của các cấp Hội tổ chức, các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Tuyên giáo do cấp ủy các cấp tổ chức. Nhiều tỉnh, thành Hội tổ chức diễn đàn, hội thảo, tọa đàm, nghiên cứu khoa học... Đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ nắm bắt DLXH chủ yếu là kiêm nhiệm, do đó công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ chuyên trách được chú trọng theo hướng đào tạo qua thực tế, gắn với nhiệm vụ chuyên môn được giao. TW và các tỉnh, thành Hội ban hành và thực hiện quy định về đi công tác cơ sở của cán bộ cơ quan chuyên trách, tạo điều kiện cho cán bộ được học tập, rèn luyện, nắm bắt thực tế.
Trong số cán bộ Hội tham gia khảo sát, chỉ hơn 1/2 số cán bộ Hội (54,8%) - là người phụ trách/đầu mối công tác DLXH - đã từng được tập huấn về công tác DLXH. Trong đó, tỷ lệ nhóm cán bộ đã được tập huấn về nghiệp vụ công tác Hội đồng thời cũng được tham gia tập huấn về DLXH cao hơn nhóm chưa được đào tạo về nghiệp vụ công tác Hội (60,8% so với 19,1%); tỷ lệ nhóm cán bộ đã tham gia tập huấn về công tác DLXH có xu hướng tỷ lệ thuận theo thâm niên công tác (từ 38,7% - nhóm dưới 5 năm công tác tới 69% - nhóm trên 15 năm công tác). Có thể thấy độ phủ của công tác nâng cao năng lực cho cán bộ Hội về DLXH chưa cao, cũng là khó khăn, hạn chế về kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ nắm bắt DLXH của một bộ phận cán bộ Hội; đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực thường xuyên cho đội ngũ cán bộ, báo cáo viên DLXH các cấp.
Cramer’s V = 2,294, Sig = 0,000 Cramer’s V = 2,225, Sig = 0,000
Biểu đồ 1 và 2. Tỷ lệ cán bộ Hội được tập huấn về DLXH phân theo nhóm cán bộ Hội đã được tập huấn về nghiệp vụ công tác Hội và thâm niên công tác Hội
Về nội dung phương thức nắm bắt DLXH hiện nay của các cấp Hội được thực hiện toàn diện, bao trùm nhiều khía cạnh đời sống như nội dung về an toàn phụ nữ và trẻ em, tình hình tệ nạn xã hội, vấn đề an ninh, trật tự an toàn xã hội, an toàn giao thông, y tế - giáo dục, vệ sinh an toàn thực phẩm, môi trường, xây dựng nông thôn mới, những phản ánh của HVPN nhân dân đối với tổ chức và hoạt động Hội, sự kiện chính trị, văn hóa, xã hội, các chủ trương, chính sách của TW và địa phương; các văn bản pháp luật mới ban hành, vấn đề lao động, việc làm, kinh tế, tôn giáo, tín ngưỡng… Theo kết quả khảo sát, các vấn đề an toàn phụ nữ, trẻ em được thực hiện nắm bắt thường xuyên nhất cho thấy đội ngũ cán bộ Hội làm công tác DLXH các cấp đã rất quan tâm nắm bắt DLXH về các vấn đề liên quan trực tiếp tới an toàn cho phụ nữ và trẻ em như xâm hại phụ nữ, trẻ em, bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới… Việc phát hiện, nắm bắt kịp thời DLXH về những vấn đề này là cơ sở để các cấp Hội lên tiếng, phản ánh, phối hợp với các ban, ngành chức năng can thiệp, bảo vệ phụ nữ, thực hiện vai trò là tổ chức đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ.
Về phương thức nắm bắt DLXH, các cấp Hội đang sử dụng khá nhiều hình thức, phổ biến nhất là thông qua mạng internet và các phương tiện thông tin đại chúng, tiếp theo là qua các cuộc họp, báo cáo, thăm nhà hội viên… Kết quả khảo sát cho thấy, nhóm cán bộ Hội dưới 35 tuổi và có thâm niên dưới 5 năm thực hiện việc nắm bắt DLXH thông qua mạng xã hội và phương tiện thông tin đại chúng thường xuyên hơn; nhóm cán bộ Hội trên 45 tuổi sử dụng các kênh truyền thống như qua các cuộc họp, các báo cáo tại địa phương, cơ quan, đơn vị nhiều hơn nhóm cán bộ dưới 35 tuổi; nhóm cán bộ được đào tạo trình độ lý luận chính trị và nghiệp vụ công tác hội thực hiện nắm bắt DLXH thường xuyên hơn nhóm cán bộ Hội chưa được đào tạo; nhóm cán bộ Hội cấp cơ sở và cấp quận, huyện nắm bắt DLXH qua sinh hoạt Hội, các cuộc họp địa phương và thăm nhà hội viên nhiều hơn nhóm cán bộ Hội cấp tỉnh, thành. Bên cạnh đó, một số tỉnh, thành Hội xây dựng và duy trì các mô hình nắm bắt DLXH tại cơ sở. Trên thực tế, việc nắm bắt DLXH cần kết hợp nhiều phương thức, nhất là đối với các vấn đề quan trọng, có tầm ảnh hưởng rộng, liên quan đến tình hình an ninh, trật tự xã hội hoặc sự an toàn của phụ nữ cần phải thu thập thông tin từ nhiều nguồn, nhiều phương pháp khác nhau.
Bên cạnh đó, các cấp Hội LHPN Việt Nam cũng đã quan tâm tới công tác định hướng DLXH thông qua sử dụng nhiều phương thức khác nhau. Việc nắm bắt và định hướng DLXH hiệu quả là một trong những biện pháp quan trọng, giúp cán bộ, HVPN cập nhật chính xác, kịp thời về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hơn nữa còn tạo sức “đề kháng” trước những dư luận tiêu cực, tin đồn thất thiệt, tư tưởng phản động, góp phần quan trọng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
2.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động nắm bắt DLXH của Hội LHPN Việt Nam hiện nay
Hoạt động nắm bắt DLXH của Hội LHPN Việt Nam bị ảnh hưởng bởi những yếu tố nhất định, như: tính chất, quy mô của các sự kiện, hiện tượng xã hội và bối cảnh xã hội; năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác DLXH; trình độ, sự tích cực, niềm tin của HVPN; tính tích cực chính trị của HVPN; tổ chức bộ máy nhân lực, tổ chức thực hiện công tác nắm bắt DLXH… Trong đó, kết quả khảo sát đã chỉ ra, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nắm bắt DLXH của cán bộ Hội được xác định là yếu tố ảnh hưởng quan trọng hơn cả so với những yếu tố còn lại (ĐTB = 1,68). Tuy nhiên, 49,5% số người được phỏng vấn cho rằng “cán bộ Hội còn thiếu kiến thức, kỹ năng về nắm bắt DLXH”.
Tiếp theo là các yếu tố mức độ tham gia tích cực của HVPN vào hoạt động xã hội (ĐTB = 1,74) và mức độ tin tưởng của người dân đối với tổ chức Hội (ĐTB = 1,83). Kết quả khảo sát cũng cho thấy, nhóm HVPN thường xuyên tham gia hoạt động Hội chia sẻ ý kiến, sự quan tâm về các vấn đề xã hội với cán bộ Hội nhiều hơn các nhóm HVPN khác. 85% HVPN cảm thấy tin tưởng khi chia sẻ với cán bộ Hội; và vẫn có một bộ phận nhỏ lo ngại về bảo mật thông tin.
Có thể thấy, CNTT phát triển bùng nổ, ngoài giá trị cung cấp thông tin kịp thời, nhanh chóng đồng thời cũng làm phát sinh những thông tin sai lệch. Xu hướng cá nhân hoá thông tin ngày càng trở nên phổ biến trong xã hội dẫn đến quan điểm, thái độ của nhân dân đối với mọi vấn đề của đời sống xã hội thường rất đa dạng, phức tạp, thậm chí có thể trái ngược nhau, dễ biến đổi. Thực trạng này tác động không nhỏ tới tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân, việc nắm bắt DLXH, tập hợp ý kiến của hội viên và nhân dân trở nên khó khăn hơn. 45,5% cán bộ Hội được phỏng vấn cho rằng “Một bộ phận phụ nữ, người dân còn thiếu hiểu biết về các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, dễ bị tác động bởi những thông tin sai trái, thù địch”; 41,5% cho rằng “Các thông tin sai lệch, thù địch trên mạng xã hội gây ảnh hưởng đến quá trình thực hiện việc nắm bắt DLXH”.
Tóm lại, hiệu quả nắm bắt DLXH của cán bộ Hội chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, trong đó yếu tố con người - năng lực cán bộ Hội được xem là yếu tố có ảnh hưởng nhiều nhất. Bên cạnh đó, một số yếu tố khách quan thuộc về bối cảnh xã hội, tính chất của sự kiện, hiện tượng xã hội, yếu tố văn hóa vùng miền, tính tích cực chính trị của HVPN cũng là những yếu tố có ảnh hưởng nhất định tới hiệu quả nắm bắt DLXH của cán bộ Hội. Cán bộ Hội nhìn chung đã tạo được sự tin tưởng, gắn kết với HVPN; nhóm HVPN tham gia hoạt động Hội cởi mở hơn trong chia sẻ thông tin với cán bộ Hội.
3. Nhu cầu của đội ngũ cán bộ Hội LHPN Việt Nam trong hoạt động nắm bắt DLXH HVPN
Kết quả khảo sát cho thấy, hầu hết cán bộ Hội được hỏi (91,1%) đều cho rằng “Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực, nâng cao nhận thức của cán bộ Hội và cộng tác viên về tầm quan trọng của công tác điều tra, nắm bắt, nghiên cứu DLXH” là giải pháp hàng đầu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Hội thực hiện công tác nắm bắt DLXH. Có thể khẳng định, nhu cầu được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ nắm bắt DLXH là rất lớn trong cán bộ Hội, nhất là trong bối cảnh tình hình thực tiễn luôn có nhiều biến đổi không ngừng, đội ngũ cán bộ còn có hạn chế về nghiệp vụ… Hơn một nửa số cán bộ Hội được khảo sát (57,5%) có mong muốn được tham gia các buổi tọa đàm, giao lưu, rút kinh nghiệm về nghiệp vụ DLXH. Đây cũng là hoạt động cần được lưu ý trong triển khai nhiệm vụ tập huấn Tuyên giáo của các Hội thời gian tới.
Các ý kiến phỏng vấn sâu cũng thể hiện rõ:
“Đề nghị Hội LHPN Việt Nam quan tâm tập huấn cho cán bộ Hội kỹ năng tuyên truyền, đấu tranh phản bác thông tin xấu trên mạng xã hội, kỹ năng kết nối lực lượng trên mạng xã hội để cùng tham gia đấu tranh phản bác các thông tin xấu, xuyên tạc, kích động.” (Nam, 40 tuổi, Ban Tuyên giáo tỉnh ủy Tây Ninh).
“Hội LHPN Việt Nam cần tổ chức hướng dẫn, bồi dưỡng, trao đổi nghiệp vụ công tác DLXH ở các cấp, kỹ năng khai thác, sử dụng thông tin trên mạng xã hội phục vụ công tác nắm bắt và định hướng DLXH cho đội ngũ cán bộ, công chức, tuyên truyền viên, cộng tác viên DLXH. (Nữ, 42 tuổi, Công an TP. Hà Nội).
Trong nhu cầu về đào tạo, tập huấn, nhóm cán bộ Hội chưa được bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Hội có nhu cầu được tập huấn cao hơn về các hình thức, phương pháp nắm bắt DLXH và nhiệm vụ công tác DLXH của Hội Phụ nữ. Nhóm cán bộ Hội chưa được đào tạo về lý luận chính trị có nhu cầu tập huấn về nhiệm vụ công tác DLXH của Hội Phụ nữ cao hơn nhóm đã được đào tạo, trong khi nhóm đã được đào tạo về lý luận chính trị có nhu cầu được tập huấn kiến thức chuyên sâu về quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước có liên quan. Nhóm cán bộ Hội khu vực nông thôn mong muốn tập huấn nhiều hơn về các nội dung liên quan tới ứng dụng CNTT, cách thức viết tin bài đấu tranh trên mạng xã hội.
4. Một số giải pháp và khuyến nghị
Từ thực trạng phương thức nắm bắt DLXH của Hội LHPN Việt Nam hiện nay và nhu cầu của đội ngũ cán bộ Hội LHPN Việt Nam trong hoạt động nắm bắt DLXH trong HVPN, nhóm nghiên cứu đề xuất một số giải pháp và khuyến nghị đối với Đảng, Nhà nước và Hội LHPN Việt Nam cụ thể như sau:
4.1. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả phương thức nắm bắt DLXH của Hội LHPN Việt Nam
Giải pháp thông qua hoạt động Hội
- Các cấp Hội cần chủ động đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng bám sát thực tiễn đời sống xã hội, hướng về cơ sở, hướng tới các nhóm phụ nữ cụ thể và gắn với các sự kiện chính trị của đất nước, từng địa phương, vùng, miền.
- Nâng cao hiệu quả các cuộc họp, sinh hoạt Hội, tăng tính định hướng DLXH thông qua thực hiện tốt quá trình mang tính hai chiều: (1) truyền đạt, cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, những thông tin chính thức, chính thống, những thông tin đã được chọn lọc kỹ càng; (2), đấu tranh, phản bác những quan điểm, tư tưởng, ý kiến lệch lạc, tin đồn nhảm, luận điểm phản tuyên truyền, sai trái, xuyên tạc,…
- Tổ chức các hoạt động phát huy dân chủ và lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của các tầng lớp phụ nữ thông qua thực hiện hiệu quả Quy chế giám sát và phản biện xã hội của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội và Quy định về việc MTTQ Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.
- Tăng cường nghiên cứu thực tiễn, khảo sát cơ sở để đánh giá khách quan, trung thực việc thực hiện các chủ trương, chính sách, phong trào thi đua, chương trình, đề án… để có cơ sở tham mưu kịp thời điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ và trẻ em.
- Các cấp Hội tích cực thực hiện các hình thức giao ban phản ánh tình hình chung và giao ban chuyên đề về các sự kiện, vụ việc, vấn đề nảy sinh; tổng hợp tình hình và báo cáo bằng văn bản. Bám sát và nắm chắc tình hình DLXH, diễn biến tư tưởng của các tầng lớp phụ nữ, phản ánh kịp thời với cơ quan chức năng và chủ động phối hợp giải quyết.
Giải pháp về bộ máy DLXH và công tác phối hợp ở các cấp; nâng cao chất lượng hệ thống các mô hình, hoạt động nắm bắt DLXH
- Tập trung rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy tổ chức Hội các cấp theo hướng tinh gọn, hiệu quả; Phát huy tối đa vai trò của các tổ, nhóm về DLXH tại các cấp Hội.
- Thường xuyên rà soát, kiện toàn đội ngũ cán bộ, cộng tác viên làm công tác DLXH tại các cấp Hội. Lựa chọn một số cộng tác viên nòng cốt công tác tại một số trường đại học, khu công nghiệp, là luật sư, nhà báo, đặc biệt là chuyên gia biết sử dụng CNTT, thường xuyên cập nhật, theo dõi tổng hợp tình hình tư tưởng, tâm trạng xã hội trước những vấn đề dư luận quan tâm và thông tin, định hướng trở lại đối với những thông tin xấu, độc trên mạng xã hội.
- Duy trì hoạt động các mô hình, câu lạc bộ, tổ nhóm phụ nữ tôn giáo tại các địa bàn có tỷ lệ người theo đạo cao, thông qua đội ngũ nữ chức sắc, tín đồ tôn giáo để kịp thời cập nhật, báo cáo các hoạt động nghi lễ của các tổ chức tôn giáo trên địa bàn.
- Đẩy mạnh công tác phối hợp với các bộ, ngành, đơn vị từ TW đến địa phương để thực hiện tốt các nội dung nắm bắt, định hướng DLXH.
- Tăng cường đầu tư cho công tác nắm bắt DLXH; Trang bị máy móc, thiết bị và phần mềm hiện đại để phục vụ công tác thu thập và phân tích dữ liệu; Ứng dụng các CNTT vào việc phân tích, định hướng DLXH.
Giải pháp bồi dưỡng năng lực đội ngũ cán bộ Hội, cộng tác viên DLXH
- Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực tổng thể theo hướng chuẩn hóa đội ngũ cán bộ Hội, nhất là đội ngũ cán bộ Hội cấp cơ sở đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Kiện toàn tổ chức, bộ máy cán bộ Hội đáp ứng yêu cầu về trình độ lý luận, năng lực thực tiễn và kỹ năng công tác vận động phụ nữ và nhân dân. Tiếp tục xây dựng và thực hiện Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội LHPN các cấp” góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên các cấp..
- Triển khai hiệu quả, nghiên cứu, đề xuất bổ sung các chế độ, chính sách, quy định cho báo cáo viên các cấp, tuyên truyền viên nòng cốt tại cơ sở; đề xuất cơ chế hỗ trợ, ưu đãi để xây dựng, sử dụng đội ngũ báo cáo viên là các nhà khoa học và chuyên gia đầu ngành là nữ trên các lĩnh vực.
- Cung cấp thông tin chính thống có tính định hướng của Đảng, Nhà nước về các vấn đề thời sự cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên phục vụ hoạt động phổ biến, tuyên truyền đến HVPN, nhân dân.
Giải pháp sử dụng các kênh truyền thông và mạng xã hội để nâng cao hiệu quả nắm bắt DLXH (phương tiện thông tin đại chúng, Zalo, ...)
- Phát huy vai trò của các đơn vị truyền thông trong hệ thống Hội và phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí trong việc cung cấp, định hướng thông tin chính thống và nắm bắt DLXH; chủ động ứng phó với khủng hoảng thông tin.
- Tăng cường xây dựng các trang thông tin, nhóm, mạng lưới, lực lượng cộng tác viên DLXH gắn với công tác đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng; Chú trọng công tác nắm bắt và định hướng DLXH qua các phương tiện thông tin đại chúng, trang mạng xã hội cá nhân, diễn đàn…
- Tích cực phủ những thông tin tốt, thông tin tích cực trên không gian mạng. Tích cực xây dựng trang mạng xã hội của tổ chức Hội trở thành kênh chính thống, được đông đảo HVPN biết và tiếp cận.
- Tăng cường phát động cuộc thi về các nội dung tuyên truyền, giáo dục, định hướng các giá trị cao đẹp, sống có lý tưởng cách mạng, khát vọng vươn lên, góp phần tạo ra trào lưu, xu hướng đăng tải, chia sẻ thông tin tích cực trên mạng xã hội, xây dựng môi trường mạng xã hội lành mạnh.
Giải pháp ứng dụng CNTT để nâng cao phương thức nắm bắt, điều tra DLXH
- Ứng dụng công nghệ để biến dữ liệu thành tri thức, phát triển chiến dịch truyền thông đa phương tiện, tiếp cận đa dạng đối tượng và hỗ trợ công chúng tra cứu thông tin. Dựa trên dữ liệu, Hội thường xuyên đánh giá hiệu quả chiến lược qua thống kê và phản hồi từ HVPN.
- Nghiên cứu, sử dụng các công cụ, giải pháp kỹ thuật hỗ trợ thu thập dữ liệu dựa trên thói quen, sở thích, xu hướng và lịch sử truy cập của người dùng (Google Analytics, Hotjar, SEMrush …)
- Đẩy mạnh triển khai hiệu quả Đề án “Hỗ trợ phụ nữ ứng dụng CNTT” để nâng cao kiến thức, kỹ năng sử dụng công nghệ vào công việc của đội ngũ cán bộ Hội.
Giải pháp nâng cao chất lượng báo cáo DLXH
- Chuẩn hóa cấu trúc báo cáo DLXH, báo cáo phản ánh tình hình nhân dân, DLXH phải nêu được những thông tin dư luận một cách đầy đủ, đa chiều, không bỏ sót luồng ý kiến nào, kể cả của các nhóm thiểu số trong xã hội.
- Tăng cường sử dụng biểu đồ, sơ đồ, bảng biểu, infographic. Đẩy mạnh báo cáo nhanh, mang tính thời sự để kịp thời cung cấp thông tin trong các tình huống khẩn cấp.
4.2. Một số khuyến nghị:
Đối với Đảng, Nhà nước
- Đẩy mạnh quan tâm hơn nữa đến công tác tuyên giáo, trong đó có nhiệm vụ nắm bắt DLXH đáp ứng các yêu cầu trong tình hình mới, đặc biệt là các cơ chế, chính sách để đẩy mạnh thực hiện công tác nắm bắt, định hướng DLXH; các chính sách ưu tiên cho các địa phương khó khăn; quan tâm, bố trí nguồn lực đầu tư hợp lý.
- Đảng và Nhà nước ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ các đoàn thể chính trị - xã hội trong việc ứng dụng CNTT qua việc xây dựng các đề án chuyển đổi số, tập trung vào ứng dụng các công nghệ tiên tiến như phân tích dữ liệu lớn (Big Data) nhằm cải thiện khả năng thu thập, xử lý và dự báo dư luận xã hội một cách chính xác và nhanh chóng. Đồng thời, cần ưu tiên phân bổ ngân sách để triển khai các giải pháp công nghệ, đảm bảo tính bền vững và đồng bộ trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý thông tin và truyền thông, góp phần nâng cao năng lực quản lý xã hội và hiệu quả hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội.
- Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về việc tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, việc nâng cao năng lực công tác DLXH trở nên cấp thiết. Để đạt được mục tiêu này, cần đặc biệt chú trọng đầu tư các điều kiện hỗ trợ kỹ thuật, nhất là trong lĩnh vực CNTT để tăng cường khả năng thu thập, phân tích và dự báo DLXH, qua đó góp phần thúc đẩy hiệu quả quản lý xã hội và thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị.
- Đề nghị chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan tăng cường công tác quản lý an ninh mạng, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm những hành vi cố tình đưa tin sai sự thật, gây ảnh hưởng xấu đến cộng đồng, xã hội. Đồng thời, chủ động cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ để định hướng DLXH trong từng giai đoạn, thời điểm.
- Chỉ đạo Ban Tuyên giáo các tỉnh, thành ủy phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể trong đó có Hội LHPN nắm bắt, cung cấp thông tin giải đáp, định hướng dư luận; nắm chắc diễn biến tư tưởng DLXH, kịp thời báo cáo cấp ủy để xử lý; quan tâm, phối hợp với Hội LHPN các tỉnh/thành tổ chức bồi dưỡng, nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cộng tác viên DLXH đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao.
Đối với Hội LHPN Việt Nam
- Tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, kết luận của Đảng nhằm nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của công tác DLXH trong các cấp Hội, HVPN.
- Tiếp tục đẩy mạnh bồi dưỡng nghiệp vụ, kĩ năng về công tác DLXH cho đội ngũ cán bộ Hội, nhất là kĩ năng ứng dụng CNTT để nắm bắt, định hướng DLXH trên không gian mạng, xử lý khủng hoảng truyền thông.
- Tăng cường điều tra, nắm bắt, nghiên cứu DLXH trong các cấp Hội. Thường xuyên theo dõi, cập nhật tình hình các vụ việc vi phạm quyền và lợi ích của phụ nữ, trẻ em để kịp thời lên tiếng, bảo vệ. Tiếp tục duy trì và nhân rộng các mô hình, cách làm hay, sáng tạo tại các cấp Hội; thường xuyên tổ chức đối thoại trực tiếp, chủ động dự báo trước những diễn biến tâm trạng, nguyện vọng của HVPN và nhân dân.
- Chỉ đạo các cấp Hội chủ động đa dạng hoá công tác tuyên truyền giáo dục, quan tâm phụ nữ khu vực xa trung tâm, phụ nữ dân tộc, phụ nữ tôn giáo. Đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng trong các tầng lớp phụ nữ về âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch đến HVPN.
- Chỉ đạo các cấp Hội, nhất là cấp Hội cơ sở bám sát và nắm chắc tình hình DLXH, diễn biến tư tưởng của các tầng lớp phụ nữ, phản ánh kịp thời với cơ quan chức năng và chủ động phối hợp giải quyết không để phát sinh thành các điểm nóng, các vụ việc xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của phụ nữ.
- Thường xuyên củng cố, kiện toàn, tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ Hội, cộng tác viên DLXH, hội viên nòng cốt các cấp.
- Tăng cường tuyên truyền các thông tin tích cực, đặc biệt trên các nền tảng sổ để định hướng DLXH trong cán bộ, HVPN; chú trọng việc dự báo các xu hướng, các vấn đề phát sinh.
- Đẩy mạnh công tác phối hợp, nghiên cứu, đánh giá công tác nắm bắt DLXH để tìm các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả và tạo tiền đề quan trọng cho việc quản lý, lãnh đạo về công tác DLXH trong các cấp Hội./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Ban Bí thư Trung ương Đảng (2021), Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIII.
- Ban Bí thư Trung ương Đảng (2014), Kết luận số 100-KL/TW về việc Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác điều tra, nắm bắt, nghiên cứu DLXH.
- Ban Bí thư Trung ương Đảng (2009), Thông báo số 274-TB/TW ngày 29/9/2009 về Đề án tăng cường năng lực điều tra xã hội học, nắm bắt DLXH.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2021), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2012), Kế hoạch số 08-KH/TW ngày 13/2/2012 nhằm thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành TW khóa XI.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2007), Nghị quyết số 16-NQ/TW ngày 01/8/2007 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới. https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/he-thong-van-ban/van-ban-cua-dang/nghi-quyet-so-16-nqtw-ngay-0182007-cua-ban-chap-hanh-trung-uong-dang-khoa-x-ve-cong-tac-tu-tuong-ly-luan-va-bao-chi-3782
- Ban Tuyên giáo Trung ương (2006), Tài liệu giảng dạy nghiệp vụ DLXH dành cho cán bộ Tuyên giáo các cấp, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật.
- Ban Tuyên giáo Trung ương (2011), Tài liệu nghiệp vụ công tác nghiên cứu DLXH.
- Ban Tuyên giáo Trung ương. (2020), Dư luận xã hội: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội.
- Hồ Chí Minh (1976), Về đạo đức cách mạng, Nxb Sự thật, Hà Nội.
- Hồ Chí Minh Toàn tập (2002), Tập 2 , Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr. 28, 293.
- Hồ Chí Minh Toàn tập (2011), Tập 5, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr. 28.
- Hồ Chí Minh Toàn tập (2011), Tập 10, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr. 578.
